Sponzen Ridder

dit is steeds meer een blog, dan wel een homepage

zondag, juni 03, 2007

Kiezing

Jeuj! Volgende week verkiezingen, en dat is altijd een beetje een feest. Verkiezingen zijn interessant, dus leuk. In het besef dat het de helft van de lezers hier gillend zal wegjagen, ga ik toch proberen om een hele week te posten rond dat thema.

Niet dat ik u van gedacht wil doen veranderen. We houden ons bij de Sponzen Ridder zoals steeds van de simpele. Vandaar: politiek voor dummies.

De Sponzen Ridder doceert.

Laten we beginnen met het verschil tussen links en rechts.

De meest eenvoudige manier om het verschil uit te leggen is aldus:
* rechts gelooft dat iedereen, elk individu, voor zichzelf kan zorgen;
* links stelt dat er mensen bestaan die dat niet kunnen.

Eenvoudig maar fundamenteel: zijn we voor onszelf verantwoordelijk, of is de gemeenschap verantwoordelijk voor mij?

Er zijn uiteraard nuances die het onderscheid tussen links-rechts wat vertroebelen, van gematigd tot extremer:
* rechts: iedereen kan voor zichzelf zorgen - iedereen mag voor zichzelf zorgen - iedereen moet zijn eigen boontjes doppen.
* links: sommigen kunnen niet voor zichzelf zorgen - velen kunnen niet voor zichzelf instaan - niemand mag zichzelf bedruipen. Toch wel een verschil.

Hoe vertaal je dat nu naar de praktijk? Sinds de achttiende eeuw heeft men die inzichten vertaald in het liberalisme en het socialisme.

De liberaal zegt: "Ik heb het recht om voor mezelf op te komen; het mechanisme hiervoor is mijn vrijheid." Ik ben vrij om een goed en rijk leven uit te bouwen, desnoods ten koste van andermans welvaart. Iedereen is vrij om te kiezen met wie hij solidair is.

De socialist zegt: "Die liberale vrijheid zorgt voor ongelijkheid - sommigen zullen succesvoller zijn dan anderen. Die ongelijkheid resulteert in, bijvoorbeeld, sociale uitsluiting. Gelijkheid moet het uitgangspunt zijn dat garandeert dat er voor iedereen gezorgd wordt." Iedereen heeft de plicht om solidair te zijn.

In de Franse nationale spreuk hebben ze de broederlijkheid erbijgefoefeld om beide tegenstellingen te verzoenen: "Liberté, égalité, fraternité".

Dit systeem verklaart meteen waarom oudere, rijkere mensen steevast verrechtsen: ze hebben in hun leven iets gerealiseerd, opgebouwd. Ze hebben ervoor gewerkt, vinden dat ze er recht op hebben en willen het zeker niet afstaan in naam van de gelijkheid.

Omgekeerd is het niet moeilijk waarom men in armere milieus richting links marcheert.

Het zelfbeschikkingsrecht van de liberalen gaat verder dan het individu: je kiest voor wie je wil zorgen - jezelf, je gezin, je familie... je bent vrij. Dat zelfbeschikkingsrecht kan je ook toepassen op een grotere groep, bijvoorbeeld een taalgroep of een natie. Zo komt het dat nationalistische gedachten meestal rechtse gedachten zijn. Al begrijp ik niet hoe ze zo vaak bij extreem rechts uitkomen.

Bijzondere varianten:
* salonsocialisme : voor mensen die het socialisme met de mond voeren, maar zich in de praktijk eerder rechts gedragen.
* biefstukken socialisme : neerbuigend socialisme waarbij men de mensen hulpeloos probeert te houden
* neoliberalisme : nadat in de jaren '60 de begrippen rechts en liberaal scheldworoden werden, kwam er in de jaren '80 een golf van nieuwe, economische liberalen op die een sterk verlangen deelden naar een meer Angelsaksische politiek systeem.

In zo een Angelsaksisch systeem is er trouwens maar plaats voor 2 partijen (een linkse en een rechtse). Waarom wij er toch méér hebben en waar die dan precies hun plaats vinden (onder? boven? voor? achter?), is iets voor een volgend bedverhaaltje.

Voila, allemaal terug wakker worden.


9 Comments:

At 9:47 p.m., Anonymous Anoniem said...

Is het niet een beetje achterhaalt om het politiek langschap links en rechts in te delen ? Wat doen we bijvoorbeeld met partijen die het (naar hun woorden) links liberalisme predikeren ?

 
At 9:56 p.m., Blogger Sponzen ridder said...

Haha! Goed gezien. Mijn punt - diep tussen de regels - is dat men vandaag politiek zo aan het versimpelen is, dat we stilletjes terugkeren naar dit soort basistegenstellingen. In een links-rechts opdeling lijkt er trouwens bv. ook geen ruimte voor de groenen te bestaan.

Linkse liberalen beweren economisch rechts en bv. in gezondheidszorg links te denken. Het onderscheid links-rechts blijft bestaan, maar het kan verschillen per topic.

Misschien zitten die linkse liberalen niet zo ver van de waarheid, denk ik soms.

 
At 10:30 p.m., Anonymous Anoniem said...

Wat betreft die groenen: lijkt het er niet enorm op dat we die nu ook wel bij de extreem linkse kant mogen duwen ?

Hebben stilaan dezelfde neiging als dat andere extreme broertje... Veel onzin, gebrabbel en zelden een deftig partijpunt dat effectief haalbaar is. Waar het Vlaams belang graag op de mensen hun veiligheidsgevoel speelt (u gebruikte de term emotie hier zeer juist me dunkt) doen de groenen dat ook daar allerlei al dan niet nonsens te vertellen over een milieu/klimaat waarvan eigenlijk niemand effectief durft zeggen wat er aan de hand is. (vooral elke global warming theorie staat een global diming of ijstijd- en zonnecyclus verhaal klaar). De groenen surfen vooral op een stroom aan onbesef/onwetenheid bij de bevolking over milieuzaken net zoals het vlaams belang de golf van migranten al enkele jaren op en af surft.

Het mooiste bewijs van het feit dat groenen graag het pad van de emotie bewandelen is de groene huisvrouw die zweert bij knuffelende bomen en integelent ontwerp... Ze is dan wel aanwezig op een minder extreme lijst, maar enkele rechtse vrienden hebben ook lang vertoeft in centrum milieu's hé...

Tot zover mijn pleidooi dat verduidelijkt dat de groenen weldegelijk in het moderne politieke landschap passen ;)

 
At 11:55 p.m., Anonymous Marnik said...

Mooie inleiding. Ik kijk uit naar het vervolg.

 
At 11:21 a.m., Anonymous Steven said...

Inderdaad mooie post!

 
At 2:53 p.m., Anonymous sunnymoon said...

En waar plaats je dan David Hume, Edmund Burke en Joseph de Maistre in dat 18de eeuwse politieke spectrum? Jouw opsplitsing tussen liberalisme en socialisme hoort eerder thuis in de vroege 19de eeuw dan in de 18de eeuw, of niet?

Nog van dat deze week, meneer Ridder!

 
At 3:21 p.m., Blogger Sed said...

Inderdaad, nog van dat! Terwijl iedereen maar zit te brabbelen over de komende verkiezingen geeft nu tenminste iemand uitleg over de verschillende partijen en hoe ze zijn ontstaan en dergelijke. Nogmaals ,allemaal luidkeels :"meer van dat!".

P.S. Hoewel dit gedoceert wordt is het geen examenleerstof, of wel?

 
At 3:27 p.m., Blogger Sed said...

hierbij herneem ik mijn P.S.

P.S. Hoewel dit gedoceerD wordt is het toch geen examenleerstof, of wel?

 
At 3:40 p.m., Blogger Sponzen ridder said...

@sed: uiteraard te kennen! En zonder formularium.

@sunnymoon: je hebt ongetwijfeld gelijk, maar mijn historische kennis is beperkt - ik sprak van de 18de eeuw omdat ik veronderstelde dat dat van die liberté-egalité dinges van rond de Franse revolutie is. Maar dat is vermoedelijk toch later. groet de koekie bij deze

 

Een reactie posten

Links to this post:

Een link maken

<< Home